เหล็กรูปพรรณคือเหล็กที่ขึ้นรูปเป็นหน้าตัดต่าง ๆ สำหรับงานโครงสร้าง เลือกให้ถูกชนิดจะได้ทั้งความแข็งแรงและราคาที่เหมาะสม ด้านล่างคือชนิดที่ใช้บ่อยในงานหลังคาและอาคาร
ชนิดที่ใช้บ่อยและงานที่เหมาะ
- เหล็กกล่อง (แป๊บเหลี่ยม) หน้าตัดปิด ดูเรียบร้อย ติดตั้งง่าย นิยมทำเสาและจันทันงานบ้าน งานต่อเติม และโรงจอดรถ
- เหล็กตัวซี (ซีลาย) น้ำหนักเบาแต่รับแรงดัดได้ดี เหมาะเป็นแปรองรับแผ่นหลังคาและผนัง
- เหล็กฉาก ใช้ทำค้ำยัน ยึดชิ้นส่วน และงานประกอบทั่วไป
- เหล็กตัวเอช/ไอ รับน้ำหนักและช่วงพาดกว้างได้ดี ใช้เป็นเสาและคานหลักของโกดังหรือโรงงาน
- เหล็กแผ่น ใช้ทำแผ่นเพลท จุดต่อ และงานเสริมความแข็งแรง
เลือกตามตำแหน่งในโครงสร้าง
- เสา เหล็กกล่องสำหรับงานขนาดเล็กถึงกลาง หรือเหล็กเอชสำหรับอาคารใหญ่
- จันทัน/คาน เหล็กกล่องหรือเหล็กเอช ตามช่วงพาดและน้ำหนัก
- แป เหล็กตัวซีหรือเหล็กกล่องขนาดเล็ก
- ค้ำยันและตัวยึด เหล็กฉากและเหล็กแผ่น
สำหรับอาคารที่ต้องรับน้ำหนักมากหรือช่วงเสากว้าง ควรให้ผู้ออกแบบโครงสร้างเป็นผู้กำหนดขนาดและความหนา ไม่ควรเทียบจากงานอื่นโดยตรง
เหล็กดำกับเหล็กชุบ เลือกอย่างไร
งานภายในอาคารที่แห้งใช้เหล็กดำทาสีกันสนิมได้ ส่วนงานกลางแจ้ง งานใกล้ความชื้น หรือพื้นที่ที่เข้าไปบำรุงรักษายาก ควรเลือกเหล็กชุบกัลวาไนซ์เพื่อลดปัญหาสนิมในระยะยาว
ซื้อเหล็กอย่างไรไม่ให้เสียเที่ยว
- เตรียมรายการขนาดและจำนวนจากแบบ หรือส่งแบบให้ทางร้านช่วยถอด
- ระบุว่าต้องการเหล็กดำหรือเหล็กชุบ
- แจ้งความยาวที่ต้องการ เพื่อลดเศษจากการตัด
- สั่งพร้อมแผ่นหลังคาในคราวเดียว จะประหยัดค่าขนส่งกว่าแยกรอบ
ดูสินค้าทั้งหมดในหมวดเหล็กก่อสร้าง เหล็กรูปพรรณ
คำถามที่พบบ่อย
เหล็กกล่องกับเหล็กตัวซี ใช้แทนกันได้ไหม
ในงานเล็ก ๆ อาจใช้แทนกันได้บางกรณี แต่หน้าตัดต่างกันทำให้รับแรงต่างกัน การเปลี่ยนชนิดควรให้ผู้ออกแบบตรวจสอบก่อน โดยเฉพาะงานที่มีช่วงพาดยาว
เหล็กหนากว่าย่อมดีกว่าเสมอไหม
ไม่เสมอไป เหล็กที่หนาเกินความจำเป็นเพิ่มทั้งราคาและน้ำหนักที่ฐานรากต้องรับ ควรใช้ขนาดตามที่ออกแบบไว้แล้วเผื่อความปลอดภัยตามมาตรฐาน